Tabi aman aman, en iyi tasarımcı değilim ya da iyi olanlardan biri, ancak Türkiye’de bırakın freelancer olmayı, tasarımcı olmak bile zor. Herşeyden önce, müşteri profilini ikiye bölmeli: birinci profil, tasarımı gerekli ama kolay olarak düşünenler, ikinci profil ise tasarım işinin ne olduğunu bilen ve hakkını verenlerdir.
Türkiye’deki bir sürü tasarımcı, eminim yaşamışlardır ki, müşteriler tasarım işini hafife alır. Özellikle küçük ve ortak büyüklükteki işletmeler (KOBİ) ile çalışıyorsanız işiniz zor.
Tabi yaptığımız işin monoton olabileceği korkusundan kurtaran bir öğe de olabilir, müşterinin her zaman işe karışması ve kritik noktalarda karar vermesi. Bazı müşterileriniz sizinle iletişim kurabilir, işin değerini bilen müşterilerdir onlar, kararların neler olabileceğini tahmin eder ama tasarımcının fikrini almalı ve çoğu zaman tasarımcının projeye yön vermesini izlemelidir. Web sitelerinin ya da projelerin nasıl işlediği hakkında bilgisi olmayan müşteriler ise, yaptığınız işte canınızın sıkılmasını sağlayabilir ve sizi bezdirebilir.
Birkaç tane küçük öneriyi getirmek istedim ben de sizlere, belki işinize yarayabilir.
1 - Projeden önce, proje ile ilgili ne kadar bilgi bulabilirseniz, toplayın
Projelerden önce onlarla ilgili bilgi toplamak tabii ki yeni birşey değil, normalde de eminim izlediğiniz adımlardan biri, ancak eksik bilgi, geçmişte benim de yaşadığım sorunlardan biri aynı zamanda. Bazı müşterilerim, projenin detayları hakkında ya da tasarımın gidişatı hakkında çok fazla açıklama yapmamışlardı ve aslında benim de üstüne pek düştüğüm söylenemezdi. Saatler boyu çalışmalarımın sonunda ise müşterimin karşısına yaptıklarımla gittiğimde de aslında müşterimin proje hakkında bir sürü isteği olduğunu anladım, sadece, projeye başlarken bana söylememişti.
Bazı müşteriler yaratıcı ve fikirlerini açıklayan insanlar olabilir, bazıları ise aklındakini söylemeden önce tasarımcının nasıl çalıştığını görmek ister. Ayrıca projeden önce proje hakkında bilgi edinmek, sizi onlarca saat boşa çalışmaktan kurtarır. Bazen baş ağrısı yaptığını ise inkar edemem.
2 - Detayları açıklamak için zaman harcayın
Kararsız müşterilerin çoğu, bir internet sitesinin nasıl çalıştığını ya da gereksinimlerinin neler olduğunu bilmeyen müşterilerdir. Onların kararsızlığı ise tasarım fikirlerinin güçsüzlüğüne ve kritik noktalardaki karar verme mekanizmasının yetersizliğine götürür. Ancak siz, projenin tasarımcısı olarak, yeterli ve gerekli açıklamayı iyi yaparsanız, projenin nelere gereksinim duyduğunu ve vurucu noktalarının nereler olduğunu açıklarsanız, müşteriniz ile aranızda daha güçlü bir iletişim olacaktır, bu da projenin zaman aralığının kısalmasını ve daha güzel bir sonuç ortaya çıkmasını sağlar.
3 - Kendi inisiyatifinizi kullanın
Gereksiz bir şekilde müşterinizin kafasını karıştırmaktansa, kendi profesyonel düşüncenize kulak verin. Internet sitesi tasarımı işinde, zaten müşterinizi her an daha fazla tanıyacaksınız. Bu arada da onların isteyebileceği ya da onlara uyacak fikirlere sahip olacaksınız. O yüzden yargınıza güvenin ve açıklamasının yapmasından daha kısa süreceği ve tasarımın genelinde en fazla orta büyüklükte bir etki yapabilecek bir elemanı, kendi belirlediğiniz gibi yerleştirin ya da yeni bir elemanı yerleştirin. Müşteriniz için en iyi olanı düşünebilecek profesyonelliğe sahipsiniz.
4 - Bilgi ve tecrübenizle, müşteriye yol gösterin
Sizin yaratıcı yeterliliklerinizde olan birçok müşteriniz, sizin fikirlerinizi ve bilginizi duymaktan hoşlanır. Eğer müşterilerinizin olası kötü kararlar verdiğini ya da bu kararların tasarımınızı negatif yönde etkileyeceğini düşündüğünüzde, onlara, profesyonel düşüncenizi ve sizin kararlarınızı anlatın, bu kararların neden verilmesi gerektiğini de iyice açıklayın. Eğer profesyonelseniz, genel olarak müşterileriniz sizin kararlarınızı değerli bulacaktır.
5 - Müşterinizi fazla sayıda opsiyonla rahatsız etmeyin
Genelde opsiyonlar iyidir, B Planı gibidir. Ama projenin başlangıcında eğer müşteriniz kararsızsa, fazla sayıda opsiyon onun geri çekilmesini sağlayacaktır. Fikirlerinizi müşterileriniz için basit ve anlaşılır yapın.
6 - Müşterinize, tasarımın gidişhatındaki büyük kararların neden değişmemesi gerektiğini açıklayın
Tüm freelancer tasarımcılar, bilirler ki müşterileri hiçbir zaman bir tasarımın olmazsa olmazlarını tam anlamıyla anlamaz. Bazı tasarım fikirleri ve kararları, tasarımın tamamında fazla yer kaplamaz, ancak projenin en başında müşterinin istediği ile aldığı arasında fark olursa, tüm tasarımı baştan yapmanız istenebilir. Bu yüzden, müşterilerinize tasarımın ana planını çıkardıktan sonra, daha fazla ileri gitmeden ve onlara düşünmeleri için yeterli zamanı da vererek, büyük kararların alınmasını ve projenin devamında değiştirilmemesini sağlayın. Fikirlerinin, projenin ortasında değişmemeleri hem sizin hem de müşterinizin yararınadır.
7 - Sözleşmenizde olmayan değişiklikler için ekstra talep edin
Herşeyden önce amaç, müşteriyi tatmin etmektir. Ama bazen ilk anlaşma ya da sözleşmede olmayan eklemeler ya da proje planları da gelebilir. Böyle bir durumda, müşterinize eklemeyi ya da projeyi yapacağınızı ancak ücretinizin arttığını söylemekten korkmayın. Fazladan alacağınız ücret, yapacağınız işin özellikleri ve sizden alacağı zamanla doğru orantılı olmalıdır. Tabi ödeme planını da değiştirebileceğinizi unutmayın.
8 - Projenin başında, hangi kararların verilmesi gerektiğini içeren bir listeyi müşterinize sağlayın
Çoğu zaman, tasarım prosesini anlamayan ya da bilmeyen müşteriler, projenin başında, projeye kendilerinin de dahil olacaklarını bilmezler. Sanırım bunun sebebi, çoğu zaman sizin aslında onlar için bir proje hazırladığınız, ama bu işin onların vereceği bilgiler ile birlikte olduğu. Projenin en başında, müşterinize, onun vereceği kararların başarılı bir tasarımı nasıl etkileyebileceğini açıklayın ve o kararların bir listesini verin. Hatta kısa aralıklarla yeni fikirlerinizi müşterinize sunmanız daha yararlı.
Ah ah, güzel birşey olduğunda bitiyorum, eriyorum ya.
